Verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering: wat is de stand van zaken?

De verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) voor zelfstandigen komt een stap dichterbij. In maart 2026 is het wetsvoorstel voor de Basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ) ingediend bij de Tweede Kamer. Toch duurt het nog jaren voordat de verzekering kan ingaan. Wat zijn de huidige plannen, voor wie wordt de AOV verplicht en waarom is het verstandig om niet op de BAZ te wachten?

Wanneer wordt de arbeidsongeschiktheidsverzekering verplicht?

Het wetsvoorstel ligt bij de Tweede Kamer. Daarna moet ook de Eerste Kamer ermee instemmen. Wanneer de verplichte AOV daadwerkelijk ingaat, is nog niet bekend. Door de benodigde voorbereidingen bij onder andere UWV en de Belastingdienst duurt de invoering naar verwachting nog enkele jaren.

Maar ook als de BAZ wordt ingevoerd, biedt deze slechts een basisvoorziening. Wil je als ondernemer je inkomen goed beschermen? Dan is het verstandig om nu al naar je mogelijkheden te kijken.

Voor wie wordt de AOV verplicht?

Volgens het wetsvoorstel gaat de BAZ gelden voor zelfstandige ondernemers die winst uit onderneming hebben en inkomstenbelasting betalen. Zoals ondernemers met een eenmanszaak, vof of maatschap.

Ben je directeur-grootaandeelhouder (DGA) van een bv? Dan geldt de verplichte BAZ niet voor jou. Je moet dus zelf voor een voorziening bij arbeidsongeschiktheid zorgen. Ook meewerkende partners en mensen met inkomsten uit overig werk vallen buiten de voorgestelde verplichting.

De belangrijkste kenmerken van de verplichte AOV

De BAZ is bedoeld als financieel vangnet bij langdurige arbeidsongeschiktheid. Het is geen verzekering die automatisch je huidige inkomen op peil houdt.

• Premie
  5,4% van de winst, tot maximaal € 171 bruto per maand. Dit maximum is gebaseerd op het prijspeil van 2025 en kan nog veranderen.
• Wachttijd
  104 weken. De eerste twee jaar van arbeidsongeschiktheid ontvang je geen BAZ-uitkering.
• Uitkering
  70% van je eerdere winst, tot maximaal het wettelijk minimumloon.
• Beoordeling
  Je krijgt alleen een uitkering als je door je beperkingen niet meer in staat bent om met arbeid minimaal het wettelijk minimumloon te verdienen.
• Looptijd
  De uitkering kan doorlopen tot de AOW-leeftijd, zolang je aan de voorwaarden voldoet.

Waarom is de BAZ niet hetzelfde als een goede AOV?

Stel dat je door ziekte of een ongeval niet meer in je eigen bedrijf kunt werken. De BAZ kijkt niet alleen naar je eigen beroep, maar ook naar ander werk dat je met je beperkingen nog zou kunnen doen. Kun je daarmee het minimumloon verdienen? Dan krijg je geen BAZ-uitkering.

Ook de wachttijd van twee jaar is een belangrijk verschil. Je moet in die periode zelf voor inkomen zorgen. En na die twee jaar bedraagt de uitkering maximaal het minimumloon.

Een zelf afgesloten arbeidsongeschiktheidsverzekering biedt meer mogelijkheden om de dekking af te stemmen op jouw situatie. Denk aan een kortere wachttijd, een hoger verzekerd inkomen of een verzekering waarbij je eigen beroep centraal staat bij de beoordeling van arbeidsongeschiktheid.

Kun je zelf een AOV afsluiten in plaats van de BAZ?

Ja. Het wetsvoorstel biedt zelfstandigen de mogelijkheid om zich particulier te verzekeren in plaats van deel te nemen aan de publieke BAZ. De verzekering moet dan wel aan bepaalde eisen voldoen.

Voor bestaande AOV's is bovendien overgangsrecht voorgesteld. Een verzekering die vóór een nog vast te stellen peildatum is afgesloten, kan onder bepaalde voorwaarden worden voortgezet zonder dat je verplicht aan de publieke BAZ moet deelnemen.

Heb je al een AOV? Dan is het verstandig om te laten controleren wat de plannen voor jouw verzekering betekenen. Meer hierover lees je in dit artikel: Verplichte BAZ als je al een arbeidsongeschiktheidsverzekering hebt.

Ons advies: wacht niet op de verplichte AOV

De BAZ moet zelfstandigen in de toekomst een financieel vangnet bieden. Maar de verzekering beschermt je niet tegen alle financiële gevolgen van arbeidsongeschiktheid. Bovendien ben je tot de invoering zelf verantwoordelijk voor je inkomensbescherming. De belangrijkste vraag is daarom niet wanneer een AOV verplicht wordt, maar hoe lang jij zonder inkomen kunt.

Bij VMD Koster kijken we samen naar jouw situatie. Hoeveel inkomen heb je nodig als je niet meer kunt werken? Welke risico's kun je zelf dragen? En welke AOV past daar het beste bij? Zo voorkom je dat je jarenlang onverzekerd blijft in afwachting van de BAZ, terwijl je nu al een passende oplossing kunt regelen.